Ngày 5-3, Hãng tin Reuters dẫn lời các nguồn tin cho biết Mỹ đang rút khỏi Thỏa thuận hợp tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng – JETP tại nhiều nước đang phát triển.
JETP – Với 10 Quốc gia tham gia tài trợ. Ra mắt lần đầu tiên tại Hội nghị Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu ở Glasgow (Anh) năm 2021, Đây là sáng kiến hợp tác giữa các quốc gia giàu có nhằm giúp các nước đang phát triển chuyển đổi nguồn Năng lượng từ Than đá sang Năng lượng sạch – Clean Power.
Tại COP28, gói tài trợ 15.5 tỷ USD cho VN chuyển dịch Năng lượng?
Việt Nam dự kiến sẽ nhận được khoản tiền 15,5 tỉ USD từ Anh cùng 8 quốc gia khác hỗ trợ trong quá trình chuyển sang sử dụng năng lượng sạch JETP. Kế hoạch cung cấp hỗ trợ tài chính 15,5 tỉ USD cho Việt Nam đã được công bố tại Hội nghị khí hậu thường niên của Liên Hiệp Quốc COP28, diễn ra ở Dubai (UAE) từ 30-11 đến 12-12/2024.
Gói tài chính JETP này sẽ bao gồm hỗ trợ không hoàn lại; hỗ trợ kỹ thuật; các khoản vay mà các nước, các ngân hàng phát triển đa phương, các quỹ hỗ trợ Việt Nam (bao gồm các điều khoản về lãi suất, điều kiện để vay và giải ngân…); các khoản tín dụng từ các ngân hàng, tổ chức tín dụng quốc tế trong Liên minh Tài chính Glasgow vì mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (GFANZ); các khoản đầu tư của các tập đoàn, doanh nghiệp quốc tế.
Trong năm 2023, Việt Nam cũng đã công bố Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia; Quy hoạch về phát triển điện lực (Quy hoạch điện 8), trong đó ưu tiên phát triển nguồn năng lượng tái tạo.
Quy hoạch xác định việc phát triển mạnh các nguồn năng lượng tái tạo phục vụ sản xuất điện, đạt tỉ lệ 30,9 – 39,2% vào năm 2030.
Hướng tới mục tiêu tăng tỉ lệ năng lượng tái tạo đạt 47%, với điều kiện các cam kết theo Tuyên bố JETP sẽ được các đối tác quốc tế thực hiện đầy đủ, thực chất. Định hướng đến năm 2050 tỉ lệ năng lượng tái tạo lên đến 67,5 – 71,5%.
Kiểm soát mức phát thải khí nhà kính từ sản xuất điện đạt 204 – 254 triệu tấn năm 2030 và còn khoảng 27 – 31 triệu tấn vào năm 2050.
Hướng tới đạt mức phát thải đỉnh không quá 170 triệu tấn vào năm 2030, với điều kiện các cam kết theo JETP được các đối tác quốc tế thực hiện đầy đủ, thực chất.
Quy hoạch cũng đưa ra lộ trình kêu gọi chuyển đổi không sử dụng than gây ô nhiễm nặng và cam kết không mở thêm nhà máy nhiệt điện đốt than kể từ sau năm 2030.
Các nhà máy than vận hành 20 năm sẽ chuyển đổi nhiên liệu sang sinh khối và amoniac, và vận hành trên 40 năm sẽ dừng hoạt động nếu không chuyển đổi.
Chính sách mới của Mỹ về Chuyển dịch Năng lượng, Môi trường...?
Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1-2025, Washington đã cắt giảm viện trợ nước ngoài và bày tỏ quan điểm ủng hộ phát triển Nhiên liệu Hóa thạch – Fossil Fuels.
Theo Reuters, Nam Phi – Indonesia – Việt Nam – Senegal là những quốc gia đầu tiên được công bố hưởng lợi từ sáng kiến này. Được bao gồm các khoản vay, bảo lãnh tài chính và các khoản trợ cấp để chuyển dịch khỏi việc sử dụng Than đá – Coal Power. Theo nguồn tin khác, Mỹ đã rút khỏi chương trình JETP ở Indonesia & Nam Phi.
Bà Joanne Yawitch, người đứng đầu đơn vị quản lý dự án JETP tại Nam Phi, xác nhận ngày 5-3 rằng Mỹ đã thông báo về việc sẽ rút khỏi kế hoạch trong khuôn khổ thỏa thuận tại quốc gia này.
Tại Việt Nam, hai quan chức nước ngoài có hiểu biết trực tiếp về vấn đề này cũng cho biết Washington đang rút khỏi JETP tại đây. Họ cho biết thêm Mỹ đang rút khỏi tất cả các chương trình thuộc JETP, bao gồm Indonesia. Các cam kết trong JETP của Mỹ tại Việt Nam và Indonesia có trị giá tổng cộng 3 tỉ USD, chủ yếu thông qua các khoản vay thương mại.
“Vẫn còn nguồn tài chính đáng kể và nhóm đối tác quốc tế vẫn cam kết hỗ trợ Nam Phi thực hiện quá trình chuyển đổi năng lượng công bằng thông qua quan hệ đối tác”, người này nói thêm.
Xem thêm: Ngân hàng Standard Chartered Anh cam kết khoản tài chính 300 tỷ USD cho NetZero?
ADB hợp tác Petrolimex chuyển dịch Năng lượng Xanh, bền vững
Theo Reuters & Tuổi trẻ Online




